Năm Kỷ Hợi và bàn chuyện về Heo

15-01-2019
Nếu người Tây phương có 12 cung hoàng đạo trong 1 năm thì Việt Nam và các nước châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc,... cũng có 12 con giáp nhưng mỗi con sẽ tượng trưng cho một năm và xoay vòng tuần hoàn. Năm 2019 theo lịch Việt Nam là năm Kỷ Hợi. Nhân dịp xuân mới đã gần kề, hãy cùng Redeyes bàn về chuyện con Heo (con lợn) trong tâm thức người Việt.

Heo còn được gọi là lợn, ỉn, thuộc họ Suidae, chi Sus, là một trong những vật nuôi thân thuộc của người dân Việt Nam. Heo thuộc động vật có guốc, có hình dáng tròn trịa, mũm mĩm và dễ thương. Nhắc đến Heo, người ta liên tưởng đến những vật nuôi màu hồng phớt, lông trắng rất dễ nuôi. Tùy theo từng giống Heo mà chúng sẽ có hình dáng, kích thước, màu da, màu lông và hình dáng xoáy,.. khác nhau: Heo rừng, Heo Móng Cái, Heo Ba Xuyên, Heo Thuộc Nhiêu, Heo Mường Khương, Heo Sóc, Heo Mini, Heo Ỉ Pha,...

Theo quan niệm từ xưa của người Việt và người Trung Hoa, hình ảnh con Heo được nhân cách hóa qua nhân vật Trư Bát Giới - Thiên Bồng Nguyên Soái trong tác phẩm Tây Du Ký của tác giả Ngô Thừa Ân. Đây là một vị thần trên Thiên đình vì phạm luật mà bị biến thành Heo, sau đi theo Đường Tam Tạng lấy kinh ở Tây Thiên.
Cùng với những con giáp khác, con Heo rất thân thuộc và đã đi vào thơ ca dân gian Việt Nam như:

+ "Giàu lợn nái, lãi gà con"

+ "Chăn nuôi vừa khéo vừa khôn
Quanh năm gà lợn xuất chuồng quanh năm."

+ "Con gà cục tác lá chanh
Con lợn ụt ịt (ủn ỉn) mua hành cho tôi
Con chó khóc đứng khóc ngồi
Bà (Mẹ) ơi đi chợ mua tôi đồng riềng"

+ "Anh là con trai nhà nghèo
Nàng mà thách thế anh liều anh lo
Cưới em anh nghĩ cũng lo
Con lợn chẳng có, con bò thì không
Tiền gạo chẳng có một đồng
Thiên hạ hàng xứ cũng không đỡ đần
Sớm mai sang hiệu cầm khăn
Cầm được đồng bạc để dành cưới em..."

Hình ảnh con Heo cũng đi vào hội họa, là một nét văn hóa mà ngày nay vẫn được nhiều người đánh giá cao: Tranh Lợn ăn cây ráy (Tranh Đông Hồ), Tranh Lợn độc (Tranh Kim Hoàng),...

Tranh "Lợn ăn cây ráy"

Trong cách nói hàng ngày, nhiều người vẫn thường bị ví với con Heo như: “ăn như Heo”, “ngủ như Heo”, “mập như Heo”,... Với những cách ví von như vậy, người ta sẽ hiểu rằng những người này có số nhàn nhã, tốt tướng. Bên cạnh đó, nếu bị ví “ngu như Heo”, bạn cũng đừng quá buồn bởi theo phương diện sinh học thì Heo được đánh giá là thông minh, dễ bảo và ngoan hiền, không hề tối dạ như ta vẫn tưởng!

Ngoài là một nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng cho con người, Heo cũng được biết đến là biểu trưng cho sự giàu có, may mắn, phồn thịnh và sung túc. Vì lý do này mà hầu hết mọi người đều mong muốn sinh con vào năm Hợi để cuộc sống con mình sau này sẽ được sung túc. Trong các lễ nạp quan trọng như: đính hôn, đám cưới, lễ khai trương, lễ cúng,... Heo luôn là vật phẩm không thể thiếu trong mâm cỗ dâng lên tổ tiên và thần linh.
Chẳng còn bao nhiêu ngày nữa là đến Tết Kỷ Hợi 2019, chúc bạn và gia đình có một năm nhiều may mắn, bình an, với cuộc sống sung sướng, nhàn nhã, vô lo vô nghĩ như hình ảnh chú Heo vẫn được nhắc đến hàng ngày.

----------

Nguyen Hien/Redeyes.vn

Ảnh: St